Het is dinsdagavond als ik nog draaierig terugkijk op een dol-dwaas carnaval. Ik, het zal u misschien niet verbazen, hou niet van carnaval. Carnavallen an sich klinkt voor mij ongeveer net zo logisch als rookvrij bingoën. Aan het einde van de avond heb je hoofdpijn, spul aan je vingers waarvan je de herkomst niet kent en geen geld op zak. Doorgaans ga je met minder naar huis dan waarmee je thuis vertrokken bent. Confetti in je oren. Een of ander onbestemd deuntje in je hoofd, waar je dagen later nog halve zinnen van opsomt: Lalala… Joost… lalala geaard… En oh: Ik wil seks met die kale.
Zaterdagmiddag zag ik voor de allereerste keer hoe de kei uit de grond werd gehaald in Helmond. En het aanschouwen van dat soort expliciet authentieke, plaatsgebonden, volksrituelen is net iets te gemakkelijk een directe verleiding tot het observeren er van. Want ja: Carnaval in Tilburg ken ik inmiddels. Maar carnaval in Helmond heeft zijn eigen aardigheden. Zijn eigenaardigheden. De kei is op zich daar al een heel sprekend voorbeeld van. Maar ook het in Helmond evidente ‘Jan den Bok’ element. Een personage met baard die vooroploopt in de optocht en een soort geformaliseerde figurantenrol vervult tijdens het carnaval. Een verwijzing naar een voormalig veldwachter, als je de beperkte literatuur mag geloven. Ik ben bij beperkte literatuur altijd kritisch. Als je de interpretatie van rituelen laat gedijen, weten we immers, is sinterklaas voor je het weet een personificatie van Wodan. Bij gebrekkige geschiedschrijving, en mondelinge overdracht van tradities, gaat er soms wat verloren, soms worden er dingen toegevoegd. Maar Jan den Bok dus. Een bijzonder Helmonds onderdeel van carnaval.
Het is woensdagochtend. Carnaval is voorbij en daarmee is de vastentijd begonnen. Nog veertig dagen tot Pasen, de dag dat christenen de wederopstanding van Christus vieren.
Veertig dagen vasten. Een van de meest dominante lezingen over de oorsprong van het woord ‘carnaval’ is er een waar uitgegaan wordt van een Latijnse oorsprong. Carne Vale, vaarwel aan het vlees. Ik nodig u dus allemaal uit om de komende veertig dagen, tot Pasen, afscheid te nemen van vlees. Al is het maar om het evenwicht van carnaval weer te herstellen. Al is het maar om de betekenis terug te geven aan dit feestelijk inluiden van de vastentijd. Nu op naar Pasen!