Lydia. Mijn grafrede.

Ik herinner me niet veel van vroeger. Ik heb daar eerder vast al eens iets over geschreven. Ja: flarden van slot Loevestein, Apenheul, racefietsen bij de Beekse Bergen, twee of drie begrafenissen. Mijn jeugd zou ik samenvatten in een paar zinnen en dat zouden niet per definitie de mooiste zinnen zijn.

Maar ik herinner me Lydia (gefingeerde naam).

Lydia was een verlegen meisje. Een verlegen meisje met heel dun, blond haar. Van dat haar met zo’n lieflijke krul. Een krul die precies dat moest zeggen, wat haar mond niet altijd even helder kon verwoorden. Ik leerde haar kennen -we moeten ongeveer 14 zijn geweest- en raakte al snel bevriend met ‘r. Lydia was zo’n meisje dat in een hele hoop opzichten haar kind-zijn nooit achter haar had gelaten, en zich daar niet voor schaamde. Ze had geheime plekjes in haar slaapkamer: boeken die precies zo waren uitgesneden dat er spulletjes in pasten; blocnotes beschreven met onzichtbare inkt. Ze was in veel opzichten gelijk die blocnotes: ze had heel veel te vertellen, maar wekte graag de suggestie een onbeschreven blad te zijn. Juist die verborgen zinnen intrigeerde me. Ze werd mijn allerbeste vriendin. Lydia had twee jongere zusjes, waarvan ik er met één al snel verkering kreeg. Lydia, heimelijk verliefd op me, liet het gebeuren. Ze onderging het. In retrospect kan ik mezelf eindeloos analyseren, maar mijn motieven herinner ik me niet meer. Zo ik ook de tijd die daar op volgde alleen maar kan opdreunen, als data uit een stoffige mappenkast.

Het ging uit met haar zusje en dat, maar ook een paar andere zaken, resulteerde er in dat de relatie tussen mij en Lydia verslechterde. Ik ging haar pesten. Dat is geen mooie herinnering die ik met jullie wil delen. Dat is een herinnering die ik, nog altijd, met schaamte in dit verhaal verwerk. Ik weet niet wat mij bewoog om dat lieve, verlegen, breekbare meisje met haar lieflijke krul te gaan pesten. Ik deed het. En daarmee sloot ik een hoofdstuk af. Op dat moment leek het gewoon zo simpel.

Jaren later zou ik haar nog opzoeken. Een speurtocht ingegeven door een reeks dromen eindigde precies daar waar dit relaas begon: tegenover Lydia. Dit keer in Café de Langeboom, in Tilburg. Op steenworp afstand van het Hiroshima monument. Het meisje was niet meer verlegen, ze was haar krul verloren. Ze vertelde me over de worstelingen met haarzelf en allerlei problemen die ze had. Naïef als ik was probeerde ik met excuses de wonden van de tijd te helen. Lydia reageerde boos. Ik moest niet denken dat dit iets met mij te maken had. Ik dacht dat wel. Vertrok die middag ook met die gedachte. Ik sprak Lydia daarna nooit meer.

Gisterenavond belde mijn moeder. Ze was haar naam in de krant tegengekomen. Op 33-jarige leeftijd overleden. Uiteindelijk uit het leven gestapt: dat verlegen meisje met lieflijke krul, dat inmiddels stemmen hoorde. In mijn hoofd werd ze nooit volwassen. In werkelijkheid zal ze nooit ouder worden dan 33. Ik kan mijn jeugdzonden niet uitwissen; ik kan ze niet ongedaan maken. Pesten is geen spelletje, maar meer dan dat: het is geen kwestie van zoeken en vervangen. Ik weet niet of de littekens van Lydia door mij zijn gemaakt. Dat zal ik waarschijnlijk ook nooit meer te weten komen. Slaap zacht lieve Lydia. Dit verhaal is mijn grafrede.