4 mei 2017. Lief dagboek,
Het was een prachtige week. Even een paar dagen naar Londen geweest. Even pauze. Pauze van een hectische werkweek. Pauze ook van die ellendige discussie over wie we eigenlijk wel en niet mogen herdenken op 4 mei. Vandaag dus. De discussie rondom zwarte piet gaat eigenlijk al jaren over hetzelfde. Dat is overzichtelijk. Zo kan ik ieder jaar mijn weblog uit 2014 weer eens de wereld in slingeren. Precies wat massa’s andere mensen ook doen, wanneer ze dezelfde argumenten, veelal onzinnige argumenten, herhalen. We leren niks van die discussie. Zoals we ook niks leren van de discussie rondom 4 mei.
Wie mogen we herdenken? Een grappige vraag als je je bedenkt dat we een dag later zogenaamd ‘de vrijheid vieren’. We vieren de vrijheid, we geven hem door ook. En toch is het schijnbaar nodig dat bepaalde instanties voor ons bedenken welke doden we wel en welke doden we niet mogen herdenken. Lief dagboek; ik begrijp daar dus echt niks van.
Intussen groeit de buik van Marloes vrolijk door. Ons zoontje in wording is inmiddels, volgens 24baby.nl, zo groot als een maïskolf en zo zwaar als een spijkerbroek. Wij maken ons op voor nieuw leven in huize Van Rijswijk. De eerste Dr Martens zijn gekocht. De eerste knuffels liggen klaar. Het blijft een bijzonder gevoel dat er over zo’n 115 dagen een hulpeloos wezentje intrek neemt in onze logeerkamer. Ben ik daar klaar voor, best dagboek? Kun je dat ooit echt zijn?
Op weg naar Londen zat de Soldaat van Oranje slechts enkele stoelen bij ons vandaan. Nee niet de echte, natuurlijk. Erik Hazelhoff Roelfzema overleed in 2007. Had hij bij ons in het vliegtuig gezeten, dan hadden we een uiterst dubieuze bestemming gekozen. De hoofdrolspeler van de klassieker uit 1977, Rutger Hauer, had besloten ook naar Londen te vliegen. En ik weet dat ik me, toen de discussie rondom onze dodenherdenking weer losbarstte, afvroeg: hoe zou de Soldaat van Oranje hier over gedacht hebben? Zou hij ook vinden dat een klein comité van zogenaamde wijze mannen jaarlijks zouden moeten toetsen aan wie wij mogen denken tijdens die twee minuten stilte? Of zou hij de vrijheid vieren waar hij, en velen anderen, zo hard voor hebben gevochten en het individu de vrijheid geven om dat zelf te bepalen?
Rutger Hauer las, ogenschijnlijk geïnteresseerd, het magazine van de vliegtuigmaatschappij. Zijn, overigens nog altijd lange, grijze haren benadrukte zijn sterfelijkheid. De rolstoel waarmee hij uit het vliegtuig werd gehaald, benadrukte zijn breekbaarheid. 73 jaar, zocht ik later op.
Het is vandaag 4 mei, best dagboek. En vanavond herdenk ik de doden bij een ceremonie op Ameland. En uiteraard zal ik, in die twee minuten, en het hele ritueel daaromheen, uitgebreid stilstaan bij de mensen die de tirannie van het Duitse rijk niet overleefden. Maar zoals ieder jaar, ik geef het toe, zal ik even denken aan de mensen die vandaag nog altijd niet in vrijheid kunnen leven. En ja: daar horen ook vluchtelingen bij. Daar schaam ik me niet voor. Want herdenken… ja dat doe ik in mijn hoofd. En daar geniet ik nog altijd de volledige vrijheid om te herdenken wie ik wel. Geen enkele morele of immorele (gedachten)politie die daar iets aan kan doen. En die vrijheid geef ik door, aan onze zoon (in wording) en aan iedereen die naar me luisteren wil. Omdat, boven alle vrijheden, dat de allermooiste vrijheid is. Omdat, lief dagboek, zelfs in gevangenschap geen tiran mijn gedachten, herinneringen of overpeinzingen af kan nemen.