2 januari 2023. Een nieuw jaar is net uit de startblokken. Kersvers ligt ze voor ons, als een leeg schildersdoek op een door oude verf gekleurde ezel. De kwasten van vorig jaar liggen nog te drogen. Een enkele staat nog na te weken in een potje donkergroen gekleurd water. Stinkend water. Want al was 2022 voor ons een zacht en vriendelijk jaar: het was ook een jaar waarin de beperking van onze zoon regelmatig angstwekkend zichtbaar werd. Enerzijds omdat hij gewoon ouder en groter wordt, en daarmee zijn geestelijk geschatte leeftijd en zijn fysieke leeftijd dus steeds verder uit elkaar komen te liggen. Anderzijds omdat onze jongste inmiddels op zo veel verschillende manieren zijn oudere broer voorbij is gegaan. Chiel praat, vaak al met twee en soms met drie woorden achter elkaar. Hij zoekt zijn broer veel op, maar begint ook al zorgzame kanten te laten zien. Hij is, hoorde ik mijn vrouw laatst zeggen, de jongste mantelzorger van Nederland. Als hij zijn jas gaat halen, omdat we naar buiten gaan, komt hij steeds vaker terug met de jas van Stef. Als we hem een koekje geven, brengt ie steeds vaker zijn koekje eerst naar zijn grote broer. Contrasten zijn pijnlijk en hoe groter de witte vlakken, des te pijnlijker ook voelen de zwarte vlakken. 2022 was in dat opzicht net zo lelijk als dat het prachtig was.
2022 werd op het randje ook het jaar dat Benedictus XVI overleed. Ik herinner me de witte rook en zijn debuut: de eerste balkonscene op het balkon van de Sint Pieter. Ik herinner me de start van zijn pontificaat heel goed. Het hield de gemoederen dan ook behoorlijk bezig op de theologische faculteit in Tilburg: de plek waar ik in 2005 zo veel uren doorbracht. De naam van Joseph Ratzinger werd al genoemd, in de wandelgangen. Ratzinger was tot dat moment een van de belangrijkste adviseurs en vertrouwelingen van zijn voorganger, Paus Johannes Paulus II, en stond bekend als opmerkelijk conservatief theoloog. Misschien maakte hij carrière omdat de katholieke kerk nog niet toe was aan de golf van vernieuwing die aan de kerkdeur stond te rammelen. Misschien doorliep hij een logische hiërarchische lijn, werd hij vanwege zijn bekendheid met het bestuursapparaat van het Vaticaan gezien als een geschikte kandidaat, en stak zijn pontificaat een stok tussen de wielen van de vernieuwing. Ik vind het zelf geen hele interessante vraag om te beantwoorden. Ik weet alleen maar dat op de theologische faculteit in Tilburg zijn komst niet als een godsgeschenk werd ontvangen. De affaires die zijn pontificaat in negatieve zin kleurden zijn talrijk, zeker in vergelijking met zijn voorganger én opvolger. Ze zouden ontegenzeggelijk bijdragen aan zijn vroegtijdige vertrek. Hij was de eerste paus die vrijwillig aftrad sinds 1294. Hij verdween naar de achtergrond en overleed dus op 31 december 2022. Precies rond het moment dat hordes Nederlanders richting supermarkt reden om de laatste boodschappen te scoren voor de jaarwisseling. Hij was een berichtje tijdens de Top2000. Een artikeltje in de krant van 2 januari, wat mij betreft de minst populaire krant van het jaar.
Het jaar is uit de startblokken. Dit jaar zonder goede voornemens, maar wel met wensen en verlangens. Ze hebben nagenoeg allemaal betrekking op het welzijn van onze jongens. Want ook dit nieuwe jaar blijft spannend voor ons. Chiel zijn stappen zijn snel en, voor ons, heel indrukwekkend. Maar dat waren Stef zijn stappen ook ooit, op een of andere manier. Tot zijn ontwikkeling zomaar ineens én onverwacht volledig tot stilstand kwam. Vandaag is er overigens weinig ruimte voor angst en spanning. Ik zit nog bomvol van de oliebollen en de bubbels. Het is 2 januari 2023.